[Marek]

3 stycznia 1661 roku w Krakowie ukazał się pierwszy numer "Merkuriusza Polskiego", najstarszego znanego polskiego czasopisma. Gazeta przedstawiała ówczesne problemy z punktu widzenia tzw. stronnictwa dworskiego i miała za zadanie mobilizować szlachtę do poparcia reform. Pierwszy numer miał przygotować przyszłych czytelników do lektury kolejnych i dlatego zawierał wiele podstawowych informacji o rodach panujących, wojnach, traktatach i planach politycznych. W kolejnych pojawiały się informacje z zagranicy a w części krajowej podkreślano sukcesy w wojnie z Moskwą i Kozakami.

Czasopismo zaczęto wydawać z inicjatywy dworu Jana Kazimierza i jego żony Ludwiki Marii Gonzagi. Opiekę nad gazetą roztoczył ówczesny marszałek nadworny koronny i zarazem pisarz - Łukasz Opaliński, zaś redagowaniem zajął się sekretarz królewski Hieronim Pinocci we współpracy z drukarzem i księgarzem, Janem Aleksandrem Gorczynem. Podstawą prawną do wydawania czasopisma był przywilej królewski z końca grudnia 1660 roku.

"Merkuriusz Polski, dzieje wszytkiego świata w sobie zamykający dla Informacyjej pospolitey" to pierwsza znana gazeta periodyczna, czyli ukazująca się regularnie, w języku polskim. Redakcja czasopisma mieściła się w Krakowie, zaś od 14 maja 1661 roku (numer 28) przeniesiono ją do Warszawy, gdzie rozpoczynał się sejm i dokąd przeniósł się dwór - stanowisko redaktora warszawskiego objął Jan Aleksander Gorczyn.

Nowy numer czasopisma wychodził 2 razy w tygodniu w nakładzie 100-300 egzemplarzy i miał od 8 do 12 stron o formacie 20x17. Składany był szwabachą, z użyciem antykwy i kursywy dla łaciny. Oprócz numerów zwykłych ("Merkuriusz Polski Ordynaryjny") ukazywały się również numery ekstraordynaryjne ("Merkuriusz Polski Ekstraordynaryjny"), w których drukowane były np. teksty umów, czy listy panujących. Wyszło również kilka numerów "Continuatione del Mercurio Polacco", czyli włoskiej edycji "Merkuriusza" zawierających przede wszystkim informacje o Polsce.

Nazwa pochodziła od Merkurego, rzymskiego boga, patrona kupców. Tytuł i szata graficzna wzorowane były na czasopiśmie angielskim Mercurius Britannicus Communicating the Affaires of Great Britain for the Better Information of the People.

"Merkuriusza" przestano wydawać po 7 miesiącach z powodu problemów finansowych dworu i niezrealizowania celu, jakim było przekonanie szlachty do poparcia reform. Ostatni numer ukazał się 22 lipca 1661. Ogólnie w drukarni J. Gorczyna przy Małym Rynku w Krakowie oraz w drukarni w Warszawie wytłoczono 41 numerów czasopisma. Przed II wojną światową w latach 1933-1939 Biblioteka Narodowa wydała ponownie wszystkie numery czasopisma. Kolejną jego pełną reedycję przygotował w 1960 roku z okazji 300-lecia prasy polskiej Ośrodek Badań Prasoznawczych w Krakowie.

"Merkuriusz" jest bez wątpienia najstarszą zachowaną gazetą polską. Nie jest jednak pewne, iż na ziemiach polskich nie było nic wydawane przed nim. 15 lat wcześniej (1646) król Władysław IV nadał krakowskiemu księgarzowi i drukarzowi o nazwisku Łukasz Kupisz przywilej wydawania po polsku i łacinie czasopisma pod tytułem "Nowiny" lub "Relacyje", lecz nie wiadomo, czy ów drukarz z otrzymanego przywileju skorzystał. Z kolei w Gdańsku w aktach sądowych odnaleziono informację o "Wiadomościach Polskich", które mogły być wydawane również w języku polskim (w latach 1656-1657 dwa razy w tygodniu wychodziła tam gazeta w języku niemieckim "Polnische Nachrichten" redagowana przez Jakuba Weisse). Regularnie wydawana polska prasa drukowana zaczęła się rozwijać dopiero pół wieku później (w pierwszej połowie XVIII wieku).

Informacja o rocznicy wydania pierwszego polskiego czasopisma może znaleźć się na stronach poświęconych historii Polski, periodykom, kulturze języka i mediom (szczególnie prasie).

[OzdobaForum]

Informując na stronie o rocznicy powstania pierwszego polskiego czasopisma można również wspomnieć o wyróżnieniach przyznawanych przez Kongres Mediów i Marketingu.

Tytuł "Merkuriusza Polskiego" pierwszy raz został nadany w 2006 roku, z okazji dziesiątego, jubileuszowego Kongresu Mediów i Marketingu (Poznań, 14-15.11.2006). Organizatorzy (Ruch S.A. i Towarzystwo Sczecin-Expo) i patron (Izba Wydawców Prasy) Kongresu postanowili wyróżnić nowotorskie przedsięwzięcia przyczyniające się do rozwoju rynku prasowego i wpływające na jego kształt.

Tytuł "Merkuriszua Polskiego" jest przyznawany jest przez Kapitułę Kongresu Mediów i Marketingu w trzech kategoriach:
- w kategorii wydawniczej (wydawnictwom),
- w kategorii kolporterów (kolporterom),
- w kategorii poligraficznej (firmom poligraficznym).

[jogaila]

Mogę wiedzieć skąd pochodzą podane tu informacje i czy można je nieodpłatnie umieścić na swojej stronie?

[Marek]